uaduq

Kelas 2 Karéta Éksprés Bandung-Jakarta

In carpon on January 6, 1900 at 3:22 pm

Pangarang : M.A. Salmun

Bari rurusuhan, geblus kuring abus ka kelas 2. Teu alak-ilik heula, gék baé diuk sabada neundeun koper leutik di luhureun pangdiukan. Ari gék, ari léong karéta madju. Bis baé katinggaleun, mangkaning peutingna kudu biantara dina kongrés Basa Sunda di Bandung. Mun seug katinggaleun karéta téh, leuh!

Modjang djeung nonoman téa bangun gumbira pisan ngawangkong, siga nu sakaresep. Ari ngaromongna, malum dina karéta api, sora téh réa nu ratjleng arasup kana tjeuli kuring. Rupa-rupa nu diomongkeun mah. Ari kuring, rumasa geus djadi aki, bisi nu ngarora “kagokeun” atawa éraeun, pura-pura nundutan baé, teu opénan. Ti lebah Karawang, kadéngé njaritakeun bab Kongrés Basa Sunda djeung Kasusastraan, malah sidik pisan njabit-njabit ngaran kuring, M.A. Salmun, djeung buku kuring nu pangajarna ”Gogoda Ka nu Ngora”.

Modjang : “Hayang ka nu ngarangna, pantesna téh geus kolot, tjetuk huis”.

Nonoman : “Ah, teu kolot teuing. Da kuring gé wawuh, malah loma. Kolot meueusan baé ti kuring mah. Kitu tah, umur 28-30 tahun.”

Modjang : “Di mana papanggih?”

Nonoman : “Méh unggal poé di Djakarta, malah sering bareng laladjo. Karesepna téh kana film dangsa. Bangsaning Rita Hayworth, Esther Williams ataw Jane Russel djeung Marillyn Monroe tara diliwat. Kuring mah djeung Salmun téh sok, silaing-déwék baé ari njarita téh”

Modjang : “Tegep djelemana téh?”

Nonoman : “Ah teu teusing. Hideungna lestreng, sabréhan mah arék djiga Ambon, ngan ieu mah, asal urang bisa ngolona baé, ménta naon-naon gé mo teu dibéré.”

Modjang : “Untung mun kuring wawuh djeung Salmun, rék ménta dipapatahan ngarang. Ngan sugan engké peuting dina Kongrés bisa wawawuhan. Aéh, ké lanan, aja kaperluan heula.”

Modjang indit. Ari diténdjo bari mélétét pura-pura lilir, bét ka kamar leutik. Aja kahajangna meureun.

Sidik modjang teu aja, kuring njaring enjaan bari ngadjak ngomong ka nonoman:

Kuring: “arék ka mana silaing téh , eui?”

Nonoman (bangun ambek): “ngomong ka saha andjeun téh? Siluang-silaing tjara ka nu geus loma?”

Kuring: “Entong pura-pura teu wawuh silaing ka déwék. Apan biasana gé urang sok silaing-déwék, sok bareng laladjo Rita Hayworth.” (Kuring ngodok pésak, némbongkeun kartu abodemén keréta api Bogor-Djakarta. Djaba ti tétéla ditulis ngaran téh, potrét ogé nembrak, moal samar, jén kuring téh M.A.Salmun).

Nonoman (raj pias bangun kasima): “Pangapunten baé atuh. Abdi téh kasamaran. Dikinten ku abdi mah bapa téh babah.”

Kuring: Entong leutik haté. Bapa gé ngora heula. Hidep téh meureun keur némbongkeun “pamor” ka istri nu tadi, nja. Kaharti ku bapa gé. Saha éta téh?”

Nonoman (késang mana téh ngutjur): “Wiharti. Sangemna mah Sastrawati.”

Kuring: “Euh, paingan magar rék ka Kongrés Basa Sunda, atuh. Ku hidep téh keur dipiloma meureun nja. Kuma karep, bapa mah rék pura-pura teu kungsi njarita djeung hidep,” (kuring pura-pura nundutan deui. Wanita téa balik ti tjai diuk deui di tempatna).

Wiharti, modjang téa: “Njaritakeun naon. Tadi téh, nja. Euh, éta, taeun…., Salmun, nja…”

(Djuruladén karéta-makan njampeurkeun).

Nonoman: “Oranje-kreus, dua. Nu hidji mah sing réa és na.”

Djuruladén: “mangga”. (Terus indit baé).

Serusna modjang djeung budjang téh ngawangkong, bab film, atlétik, politik djeung kabeuki masing-masing. Unggal wiharti arék ngagilek kana urusan Sastra djeung Basa, nonoman téa rikat méngkol keunnana. (Sabot kitu djuruladén njodorkeun inuman anu dipesen téa). Bari mélétét ku kuring katéndjo, jén nonoman téa pohara geumpeurna, sangkilang digojor ku oranje–kreus–és téh késangna ngutjur baé.

Wiharti (haréwos Bodjong ): “Itu babah ti barang tjlak di Setatsion Kota, nepi ka liwat Sasaksaat, ku tibra molor téh kawasna sapeupeuting tas tjekih.”

Kuring mélétét, katéndjo nonoman téa njiku lalaunan ka modjang. Maksudna tangtu njaram ngomongkeun kuring. Tjikkikik Wiharti kadéngé seuri. Ari kuring kalah pura-pura gundam. Njaring bari kukuliatan.

Kuring : “Hajjjaaaah, tjialat, tji tjéng tun, boh kéhkih.”

Wiharti :”Hi, hi, hi, hi, hih.”

Nonoman : “St, st, …… aéh, geus rék Padalarang geuning.”

Di Padalarang karéta eureun. Dua modjang arunggah pairing-iring. Nu pandeuri ngarérét ka lebah kuring.

Modjang I : “Aéh-aéh geuning bapa ……!” (bari ngageroan baturna ti heula) :”Jajah, Jajah, ka dieu geura! leu aja Pa Salmun!”

Modjang II (Rokajah) (bari njampeurkeun) : “Aja Pa Salmun? Aéh, bapa haturan!! Teu sareng adi Itjeu? Mana Ibu? Badé angkat ka mana Bapa téh?”

Kuring : “Baku Jajah mah, ari nanja téh ngaburudul, tara ngadago didjawab hidji-hidji. Ieu di dieu dariukna. Keun bapa mah rék nangtung. Ti Djakarta kénéh diuk baé, tjarangkeul. Tah, Nani di dieu, Jajah di dinja, Bapa hudang.” (bari nantung)

Modjang I : “Sawios atuh, Pa. Mangga baé tjalik-tjalik.”

Rokajah djeung Sunarni dariuk, kuring nantung, bari ngaluarkeun wadah roko paméré urut murid, mangkaning diaksaraan baradag pisan, “M.A. Salmun”, diténdjo sarérét gé katara.

Wiharti anu diuk hareupeun kuring rét kana beungeut, rét kana ngaran anu diturih dina wadah roko, rét ka Rokajah djeung Sunarni, anu kadéngéeun ngomong-ngomong, “Ti djaman ninggalkeun S.G.A kakara ajeuna papanggih deui”. Ana burilak téh Wiharti ngadelék ka nonoman, bari kuraweud baeud, anu haseum téa bangun ambek.

Tjeg kana koper leutikna, djengkét indit, bari sakali deui ngadelékan ka nonoman. Teu réa omong djaba ti kukulutus: “Si Teu Ujahan!”

Wiharti katjiri pisan, jén kaisinan ku kuring. Geus teu kaduga diuk leuwih lila di hareupeun, pasosoré pindah ka daréksi tukangeun nu éta. Ari nonoman téa? Puguh baé samar polah. Wiwirang di kolong tjatang. Tjeg baé deui kana koperna, pindah ka daréksi hareupeun daréksi kuring, misah ti Wiharti.

Rokajah: “Naha Pa, geuning éta duaan téh siga nu birat? Saha éta téh? Sanés réntjang bapa? Naha aja abdi parindah?”

Kuring: “Hidji-hidji atuh pertanjaan téh. Jajah mah biasa, ari barangtanja téh sok diborong.” (kuring diuk di urut Wiharti. Ari gék, bet aja nu kadiukan, barang diilikan, sihoréng lokét leutik. Moal teu nu Wiharti, tadi tinggaleun, rusuh teuing “birat”).

Kuring kalawan ringkes, njaritakeun pangalaman tadi ka urut murid-murid. (Maranéhna tas ka ondangan ti Ratmini, urut murid kuring kénéh, kamari nikahna). Sunarni mani sosongkolan mentjétan beuteung, bawaning ngeunah seuri ngadéngé tjarita kuring. Ari Rokajah mah ngan tjalangap baé, geus teu soraan balas seuri.

Deukeut ka Tjimahi, si Djuruladén mupul gelas bari nagih bajaran. Bawaning béra djeung gugup, nonoman tadi djung baé indit, teu nolih babajar heula.

Djuruladén: “Dupi nu tjaralik di dieu téh lalungsur, kitu Pa?”

Kuring: “Parindah. Keun baé urut nginumna mah ku kuring dibajarna. Sabaraha? Sobat kuring ‘nu istiméwa’ pamegetna mah.”

Oranje-kreus ku kuring dibajar, bari diager-ager ku urut murid, pokna gé: “Nja diupat sataker kadaék, nja plok tombok.”

Kuring njéréngéh baé, teu némbalan. Sabot kitu Wiharti njampeurkeun. Moal teu njusul lokétna anu tinggaleun modjang téh. Enja baé. Éra-éra gé nanjakeun.

Kuring: “Lokét téh, jaktos katilar. Malah itu raksukan haneut sareng bongsang oléh-oléh gé teu katjandak. Entong ngalih atuh, raridu. Mangga tjalik deui baé di dieu.”

Wiharti: “Itu koper di ditu da.”

Kuring: “sawios, dibantun ku Bapa. Nomer sabaraha paragi tjalikna téh? Mangga Endén mah tjalik-tjalik baé di dieu.”

Wiharti: “Teu émut nomerna mah. Tjaket panto gédéngeun istri sepuh, da.”

Kuring miheulaan, indit njokot koper. Atuh kapaksa Wiharti diuk deui dina urutna. Ari kuring balik deui, kasampak tilu modjang geus wawawuhan. Jajah katara mengkek piseurieun, pipina geus kembung-kembung baé. Ari kuring geus diuk deui, tjong téh Wiharti njodorkeun leungeun, ngadjak mundjungan, bari ngomong:

Wiharti: “Abdi téh njanggakeun samudaja kalepatan, mugi Bapa ngahapunten, tilas abdi tadi upat-sinuat. Teu nginten meueus-meueus atjan, wiréh nu diupatna dipayuneun pisan abdi.”

Kuring ngahelas tapi kapiasem. Bisi éraeun, didjawab téh: “Ih, naon téa? Da Bapa mah teu nguping naon-naon. Apan kauninga, ti barang tjlak gé mondok tibra pisan.”

Kawasna ku Jajah katangén, jén kuring téh mereketkeun manéh nahan piseurieun. Geus karuhan Jajah mah ti tatadi gé pipina melendung, ajeuna teu kawawaeun, ngan barakatak baé seuri bari ngadjembél Sunarni kana pingpingna. Nu didjambél ngagurubug bari aduh tapi terusna ngabarakatak.

Dasar barudak bareuki seuri. Aéh…..nepi wéh ka Bandung.***

M.A. SALMUN (madjalah Tjandra 1954)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: